“Lỗ hổng” về quỹ đất nhà ở xã hội có thể gây thất thoát 20%

Văn Hải - Mỹ Huyền (Tổng hợp) | Thứ ba - 13/10/2020 21:24
Mới đây, HoREA đã nêu ra kẻ hở tại Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP có một số nội dung bất cập, chưa phù hợp với quy định của Luật Nhà ở, nên rất cần thiết phải được sửa đổi, bổ sung, nhất là quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại phải dành diện tích đất ở đã đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội.
ke ho that thoat 20 quy dat nha o xa hoi 13102738
HoREA đã chỉ ra lỗ hổng thất thoát trong việc phân bổ quỹ đất 20% xây nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại 

Trên Đất Việt đã đưa tin về việc góp ý một số nội dung của Dự thảo “Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 100/2015/NĐ-CP về phát triển và quản lý nhà ở xã hội”. Theo đó, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) kiến nghị sửa đổi, bổ sung Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP quy định trách nhiệm dành quỹ đất 20% trong dự án nhà ở thương mại để xây dựng nhà ở xã hội.

Cụ thể, Khoản 2 Điều 5 của Nghị định 100 quy định, dự án dưới 10 ha, chủ đầu tư dự án được lựa chọn hình thức nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% theo giá đất mà chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.

Theo HoREA nhận xét, quy định tại Khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP dẫn đến tình trạng “trái khoáy” là, chủ đầu tư đã nộp tiền sử dụng đất trên toàn bộ đất dự án, thì không phải nộp thêm đồng nào vào ngân sách nhà nước và được coi là đã hoàn thành nghĩa vụ dành quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội và được kinh doanh toàn bộ sản phẩm nhà ở của dự án.

Chia sẻ về điều này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA nhấn mạnh: "Như vậy, ngân sách nhà nước thì không thu được đồng nào từ chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại này để phát triển nhà ở xã hội, còn chủ đầu tư vừa được tiếng là đã hoàn thành trách nhiệm đóng góp để xây dựng nhà ở xã hội, vừa được kinh doanh toàn bộ sản phẩm nhà ở của dự án. Còn người dân thì không có thêm nhà ở xã hội để được mua, thuê, thuê mua. Thực hiện quy định này, bên bị thua thiệt là ngân sách nhà nước và người dân".  

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA đưa ra ví dụ điển hình, năm 2012 (trước Luật Nhà ở 2014), một dự án nhà ở thương mại có diện tích 9 ha, thì chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất trên toàn bộ diện tích dự án thì được kinh doanh 100% sản phẩm của dự án (Luật Nhà ở 2005 quy định dự án dưới 10 ha không phải thực hiện nghĩa vụ dành quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội). 

Năm 2019 (sau Luật Nhà ở 2014), cũng dự án nhà ở thương mại có diện tích 9 ha tương tự, nếu chủ đầu tư đã nộp tiền sử dụng đất trên toàn bộ diện tích dự án, thì coi như đã hoàn thành trách nhiệm dành 20% quỹ đất để làm nhà ở xã hội, theo phương thức nộp bằng tiền và được kinh doanh toàn bộ sản phẩm của dự án.

Cùng với đó, Khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP quy định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại dưới 10 ha, được lựa chọn một trong 3 phương thức để thực hiện trách nhiệm dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội, điển hình: 

Một là, dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội trong dự án (Khoản 1 Điều 5); 

Hai là, hoặc chuyển giao quỹ nhà ở tương đương với giá trị quỹ đất 20% tính theo giá đất mà chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, tại thời điểm chuyển giao để sử dụng làm nhà ở xã hội (Khoản 2 Điều 5); 

Ba là, hoặc nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% theo giá đất mà chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước (Khoản 2 Điều 5).

Theo đại diện HoREA cho biết thêm, các quy định này không dẫn đến giá trị tương đương về thực hiện nghĩa vụ của chủ đầu tư, nên hầu hết các chủ đầu tư đều lựa chọn phương thức nộp bằng tiền và được kinh doanh toàn bộ sản phẩm của dự án, vì có lợi hơn rất nhiều so với xây dựng nhà ở xã hội tại dự án, hoặc hoán đổi quỹ nhà ở xã hội khác có giá trị tương đương.

Theo văn bản của HoREA cho rằng: "Luật Nhà ở quy định phát triển nhà ở (trong đó có nhà ở xã hội) phải phù hợp quy hoạch và quy định tất cả chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở thương mại tại các đô thị từ loại 3 trở lên, phải dành diện tích đất ở để xây dựng nhà ở xã hội. 

HoREA nhận thấy, trên thực tế, không phải mọi dự án từ 10 ha trở lên, đều phù hợp để xây dựng nhà ở xã hội trong dự án. Do vậy, rất cần thiết giao thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào quy hoạch phát triển đô thị, nhà ở và tình hình thực tiễn của địa phương, để quyết định dự án nhà ở thương mại nào có thể xây dựng nhà ở xã hội trong dự án; dự án nào thực hiện phương thức hoán đổi quỹ nhà ở xã hội ở vị trí khác; hoặc chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền nộp ngân sách nhà nước".  

Đồng thời, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA nêu rõ thực tế, trong các năm qua, đã có một số dự án nhà ở thương mại, khu đô thị mới, có quy mô trên 10 ha, thậm chí có quy mô từ vài chục đến vài trăm ha tại các thành phố lớn, nhưng “không thấy” dành quỹ đất ở để xây dựng nhà ở xã hội. 

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, thì các trường hợp này, UBND cấp tỉnh phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chấp thuận. Nhưng trên thực tế, đã có tình trạng thiếu thông tin và thiếu tính giải trình của cơ quan nhà nước, làm cho cộng đồng doanh nghiệp bất động sản và đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội bức xúc, vì có dấu hiệu không minh bạch và không công bằng.

Song song đó, HoREA kiến nghị các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại không phân biệt quy mô diện tích đất, đều được đề xuất lựa chọn một trong 3 phương thức để thực hiện nghĩa vụ: (i) Xây dựng nhà ở xã hội trong dự án; (ii) Hoặc hoán đổi quỹ đất hoặc quỹ nhà ở xã hội có giá trị tương đương tại vị trí khác; (iii) Hoặc nộp bằng tiền, do Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh xem xét quyết định, để phù hợp với điều kiện của từng dự án cụ thể và tình hình thực tế của địa phương. 

Trong trường hợp Chính phủ quyết định vẫn cần phải có cơ chế áp dụng đối với dự án có quy mô lớn, hoặc dự án có quy mô nhỏ, thì Hiệp hội đề nghị vẫn giữ nguyên quy định về diện tích dự án nhà ở thương mại tại các đô thị từ loại 3 trở lên (dự án dưới 10 ha; hoặc dự án từ 10 ha trở lên), như đã quy định tại Khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, không cần thiết phải thay đổi quy mô diện tích dự án.

Bên cạnh đó, HoREA đề nghị bỏ quy định “chủ đầu tư không phải dành quỹ đất 20%” của Dự án (bao gồm cả quỹ đất 20%)”, tại Khoản 5 Điều 1 “Dự thảo Nghị định” sửa đổi, bổ sung Khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP.

Đề nghị bỏ quy định chủ đầu tư “có nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất cho toàn bộ diện tích đất của Dự án (bao gồm cả quỹ đất 20%) theo quy định của pháp luật về đất đai”, tại Khoản 5 Điều 1 “Dự thảo Nghị định”, đồng thời sửa đổi Khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, theo hướng quy định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại có quy mô diện tích dưới 10 ha thực hiện trách nhiệm dành 20% quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội, theo phương thức “nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%”, thì phải thực sự nộp thêm vào ngân sách nhà nước một khoản tiền, ngoài tiền sử dụng đất cho toàn bộ Dự án (bao gồm cả quỹ đất 20% dành cho phát triển nhà ở xã hội).

Theo HoREA cũng đề nghị cơ chế thực hiện phương thức chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại “nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% nhằm bổ sung vào ngân sách địa phương dành để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên phạm vi địa bàn”:

Phương án 1: Chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại nộp tiền sử dụng đất cho toàn bộ diện tích đất của dự án và nộp thêm một số tiền tương đương 10% lợi nhuận trước thuế vào ngân sách nhà nước (hoặc tỷ lệ % khác do Chính phủ quy định), để thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội, sau khi kinh doanh trên quỹ đất 20% của dự án (được đơn vị kiểm toán độc lập xác nhận). Chủ đầu tư được kinh doanh toàn bộ sản phẩm của dự án.

Phương án 2: Chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại nộp tiền sử dụng đất cho toàn bộ diện tích đất của dự án và nộp thêm vào ngân sách nhà nước một số tiền tương đương khoảng 10% tiền sử dụng đất phân bổ cho quỹ đất 20% (hoặc tỷ lệ % khác, do Chính phủ quy định), để thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội. Sau đó, chủ đầu tư được kinh doanh toàn bộ sản phẩm của dự án.

Tương tự, HoREA còn đề nghị chọn “Phương án 2”, để Nhà nước sớm có nguồn thu ngân sách bổ sung, vừa đảm bảo chắc chắn có nguồn thu này, vừa dễ tính toán số tiền phải nộp.

Mặc khác, HoREA đề nghị Bộ Tài chính hướng dẫn việc quản lý, sử dụng nguồn vốn ngân sách thu được từ quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại, chỉ để phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn của địa phương mà thôi.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Загрузка...
21/10/2020
Ngay sau khi bàn giao đất để chuẩn bị xây dựng sân bay Long Thành. Điều này, đã kích thích thị trường bất động sản Đông Nam Bộ tăng trưởng mạnh. Trong...
18/10/2020
Trong tuần qua (từ 12 đến 16/10/2020), lượng cổ phiếu bất động sản giảm giá áp đảo hoàn toàn trong phiên giao dịch. Một số mã biến động tích cực đáng...
22/10/2020
Việt Nam có thị trường bất động sản nghỉ dưỡng bắt đầu quá trình hồi phục. Qua đó, nhờ “sự manh nha trở lại của dòng khách nội địa và cần tập trung...
31/10/2020
Mặc dù, có những giai đoạn trầm – bổng khác nhau, tuy nhiên thị trường này đã có bước phát triển vượt bậc, cả về quy mô, số lượng, chất lượng, tiện...
19/10/2020
Mới đây, Savill đã có báo cáo thị trường bất động sản TP.HCM quý III năm 2020. Theo đó, Savills ghi nhận tín hiệu khả quan của thị trường căn hộ với...

BÀI MỚI CẬP NHẬT

10:10 - 31/10/2020
Sáng nay 31/10, Sư đoàn 302, Quân khu 7 phối hợp với các đơn vị Bộ Tư lệnh TPHCM, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bình Thuận, Bệnh viện Quân dân y Miền Đông và các doanh nghiệp, mạnh thường quân tổ chức ra quân làm công tác dân vận, thực hiện chuỗi hoạt động "Quân đội chung sức, chung tay xây dựng nông thôn mới" tại xã Tân Thắng huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.

Đọc nhiều nhất

Nên xem

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây