Nâng tầm giá trị sản phẩm rau quả xuất khẩu

Vượt qua kim ngạch xuất khẩu gạo và nhiều nông sản có thế mạnh, rau, quả đang trở thành mặt hàng mang về giá trị lớn cho ngành Nông nghiệp. Với 1,8 triệu héc ta trồng rau, quả đã xuất khẩu sang 60 quốc gia, vùng lãnh thổ, mặt hàng này đang được đánh giá là tiềm năng lớn của ngành Nông nghiệp Việt Nam. Thế nhưng, để chinh phục các thị trường khó tính, tăng giá trị xuất khẩu, phải không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, vượt qua những “rào cản” tiêu chuẩn khắt khe.

Trong nhiều năm gần đây, rau quả xuất khẩu là một trong những nhóm hàng có tốc độ bứt phá mạnh nhất của ngành nông nghiệp nước ta. Năm 2018, là năm được xem có xuất khẩu rau quả thành công với kim ngạch xuất khẩu cao nhất từ trước tới nay ước đạt gần 4 tỷ USD.

Loading...
Rau quả là mặt hàng còn rất nhiều dư địa XK trong năm 2019 cũng như những năm tới

Theo ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, nhiều vùng trồng cây ăn quả đã ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng những tiêu chuẩn về chất lượng xuất khẩu sang các thị trường lớn, tiềm năng. Với thế mạnh đó, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2020, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt 5 tỷ USD. “Điều này hoàn toàn có thể đạt được bởi không chỉ trái cây Việt Nam được thị trường trong và ngoài nước đánh giá cao, mà Việt Nam còn được coi là một trong những nước xuất khẩu rau, quả lớn của thế giới, nếu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất”, ông Đặng Phúc Nguyên khẳng định.

Thật vậy, bên cạnh thanh long, chôm chôm, nhãn, vải, vú sữa…Mới đây, xoài là loại trái cây thứ 6 của Việt Nam được phép xuất khẩu sang Mỹ, một trong những thị trường khó tính bậc nhất trong việc nhập khẩu các loại rau quả trên thế giới. Với 8 tấn xoài đầu tiên xuất khẩu sang thị trường Mỹ là xoài cát Hòa Lộc, cát chu và tượng da xanh có nguồn gốc xuất xứ từ tỉnh Đồng Tháp. Xoài xuất khẩu vào thị trường Mỹ không chỉ bảo đảm về chất lượng, không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, mà còn phải đạt chuẩn về kích cỡ. Xoài tượng da xanh phải nặng hơn 700g/quả, xoài cát chu từ 300g, còn xoài cát Hòa Lộc chỉ lấy những quả có trọng lượng hơn 400g.

Việt Nam là nước bên cạnh có tiềm năng về trồng rau, quả, hiện đang có nhiều cơ hội để mở rộng xuất khẩu. Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực và sắp tới là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) chính là cơ hội để sản phẩm rau, quả của Việt Nam rộng đường vào các thị trường có quy mô lớn, sức tiêu thụ mạnh.

Bên cạnh đó, thị trường nhập khẩu rau quả thế giới ngày càng siết chặt với những đòi hỏi cao về chất lượng sản phẩm, mẫu mã hàng hóa và quan trọng nhất là việc bảo đảm các tiêu chí không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hiện nay, ngay cả những thị trường “dễ tính” như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia… cũng đã có những thay đổi trong các quy định mới về nhập khẩu rau quả. Điển hình, thị trường Trung Quốc (chiếm hơn 74% thị phần xuất khẩu rau quả của Việt Nam) đã và đang tăng cường việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa nông sản nhập khẩu. Theo quy định mới, rau quả Việt Nam chỉ được xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc trên tuyến biên giới đất liền Việt-Trung; phải dán tem và có nhãn mác bao bì xuất xứ hàng hóa (kể cả các loại hoa quả thông dụng như: Dưa hấu, thơm, chuối…). Cùng với đó, hải quan Trung Quốc còn yêu cầu các chủ hàng Việt Nam phải thực hiện các thủ tục thông quan đối với các loại hàng hóa nông sản tại các cửa khẩu đã được chỉ định. Không những thế, trong thời gian tới Trung Quốc sẽ thực hiện một số thay đổi trong giám sát nhập khẩu rau quả vào thị trường nước này. Theo đó, sản phẩm hàng hóa nông sản và thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc phải có chứng nhận “An toàn thực phẩm” do cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp cho các lô hàng.

Ngoài ra, việc Trung Quốc hạn chế nhập khẩu rau quả qua đường tiểu ngạch cũng là dịp để các nhà sản xuất nước ta cần quyết liệt hơn trong việc thay đổi quy trình sản xuất và xuất khẩu hàng hóa; thực hiện đồng bộ cách thức ghi rõ xuất xứ nguồn hàng và nhãn mác bao bì cho từng loại sản phẩm.

Theo ông Trần Văn Công – Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) cho biết năm 2019, việc tham gia hội nhập sâu vào các hiệp định thương mại tự do được xem là nền tảng cho mặt hàng rau quả Việt Nam tiếp cận thị trường. Việt Nam hiện tham gia vào thị trường XK trái cây mới chỉ chiếm 1,4-1,5% giá trị nhập khẩu của thế giới nên dư địa khai thác thị trường còn rất lớn. Thế nhưng, với dự báo kim ngạch XK rau quả Việt Nam năm 2019 chỉ tăng 0,8% so với năm 2018. Thị trường lớn Trung Quốc đã tăng cường thắt chặt nhập khẩu tiểu ngạch, tăng chính ngạch và đề ra yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, cấp giấy phép nhập khẩu, cấp chứng thư XK và kiểm tra chất lượng tại nước XK…, bất cứ động thái nào từ thị trường này đều ảnh hưởng đến XK của Việt Nam, đó cũng là lý do “dè chừng” cho mục tiêu XK năm 2019.

Năm 2019, ngành nông nghiệp nước ta đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 43 tỷ USD. Để đạt được mục tiêu đó, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT cho biết, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục triển khai mạnh mẽ việc cơ cấu lại ngành sản xuất NN, phát triển cơ cấu sản xuất theo 3 trục sản phẩm chủ lực, bao gồm: Nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia, nhóm sản phẩm chủ lực cấp tỉnh và nhóm sản phẩm đặc sản địa phương theo mô hình “Mỗi xã một sản phẩm”. Hàng hóa nông sản Việt Nam hiện đã có mặt tại thị trường của hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thế nhưng có đến 80% sản lượng nông sản xuất khẩu của nước ta chưa xây dựng được thương hiệu, chưa có logo, nhãn mác riêng và chưa tham gia đầy đủ vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song với đó, để nâng cao giá trị xuất khẩu hàng hóa nông sản nói chung và rau quả nói riêng, các địa phương cần chú trọng thực hiện việc liên kết giữa nhà nông với các DN để xây dựng chuỗi sản xuất khép kín. Lựa chọn một số mặt hàng nông sản có thế mạnh để xây dựng thương hiệu, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu: Sản lượng đủ lớn, ổn định, chất lượng đồng đều, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, bán giá cạnh tranh; quy hoạch và phân vùng để xây dựng thành các cánh đồng chuyên canh lớn và đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đưa cơ giới hóa vào sản xuất. Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông nhằm nâng cao ý thức của người dân và các DN trong việc nâng cao giá trị rau quả xuất khẩu.

Minh Sơn – Thanh Phong

Theo NA&ĐS/KT&DB

Loading...

Xem thêm

Bài viết liên quan: