Pháp luật có quy định nhưng xử không nghiêm, tài xế dẫn đến hại người

Ngày càng nhiều vụ tai nạn giao thông gây ám ảnh, kinh hoàng trong nhân dân. Sự việc càng trở nên rùng mình và phẫn uất hơn khi những nạn nhân xấu số kia không chết vì “kém may mắn” hay “tới số” mà vì sự nhẫn tâm và tàn độc của những tài xế lái xe…

Theo đó, ngay khi có kết luận kết quả xét nghiệm của cơ quan chức năng đối với tài xế Phạm Thành Hiếu – người điều khiển xe container gây ra vụ tai nạn giao thông (TNGT) đặc biệt nghiêm trọng vào chiều ngày 2.1 vừa qua tại huyện Bến Lức, tỉnh Long An – dư luận đặt câu hỏi về vai trò quản lý của cơ quan chức năng.

Hiện trường vụ xe container gây tai nạn ở Long An.

Mạng người đang ở đâu?

Trong suốt thời gian qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng, các ngành chức năng đã tuyên truyền, cảnh báo, thậm chí có nhiều biện pháp ngăn chặn, nhưng thực tế cho thấy, tai nạn giao thông có nguyên nhân từ bia, rượu vẫn không có dấu hiệu suy giảm, thậm chí còn có chiều hướng gia tăng. Ðây là vấn đề đòi hỏi sự quan tâm của toàn xã hội.

Thế nhưng, đa phần người dân chỉ biết có quy định về cấm sử dụng rượu bia cũng như ma túy đối với tài xế và mức phạt rất cao, chứ không biết có quy định nào khác liên quan đến thời gian làm việc của tài xế, thời gian vận hành xe, các chế tài… đối với các doanh nghiệp (DN) kinh doanh vận tải.

Theo thông tư liên tịch 24/2015/TTLT-BYT-BGTVT quy định về tiêu chuẩn sức khỏe của người lái xe, việc khám sức khỏe định kỳ đối với người lái ôtô và quy định về cơ sở y tế khám sức khỏe cho tài xế.

Mặc dù, Pháp luật quy định là vậy nhưng trong thực tế, nhiều DN và bản thân các tài xế sử dụng mọi kẽ hở để lách luật, mục đích tận dụng tối đa thời gian làm việc để tăng lợi nhuận. Sau khi xảy ra các vụ TNGT nghiêm trọng, thiết bị GSHT mới được trích xuất để công bố vận tốc tại thời điểm gây tai nạn. Dù trên thiết bị có gắn bộ phận cảnh báo bằng âm thanh đối với các xe chạy liên tục quá 4 giờ nhưng hầu hết tài xế đều tìm cách loại bỏ tín hiệu này. Cũng như vấn đề về thời gian lái xe liên tục không quá 4 giờ và thời gian làm việc không quá 10 giờ/ngày, khi đưa vào áp dụng trong thực tiễn thì gần như bất khả thi, trừ khi cơ quan quản lý dữ liệu thiết bị GSHT phải bắt tay vào cuộc một cách triệt để, rốt ráo và khách quan.

Công cụ đã có, quy định pháp luật đã có, vấn đề còn lại là các cơ quan chức năng thực thi thế nào? Không quá khó để những cơ quan này xác định được tài xế vi phạm nhưng đến nay, việc xử phạt còn rất thấp, từ đó cả tài xế lẫn DN vận tải đã lờn luật.

Quá trình kiểm tra của các cơ quan chức năng có lỏng lẻo?

Chân dung tài xế xe container gây tai nạn khiến hàng chục người thương vong tại Long An

Cụ thể, vụ tai nạn nêu trên chỉ là một trong số nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng do tài xế lái xe sau khi uống rượu, bia… Theo số liệu thống kê, trung bình mỗi năm Việt Nam có khoảng 10.000 người chết và hàng chục nghìn người bị thương vì TNGT, trong đó 4.800 trường hợp liên quan rượu, bia. Nguyên nhân của tình trạng nêu trên xuất phát từ thói quen uống rượu, bia của người Việt Nam. Có quá nhiều bài học đắt giá từ việc uống rượu, bia, nhất là dịp lễ, Tết, ngày nghỉ cuối tuần, gây ra tai nạn thương tâm, nhưng nhiều người vẫn tìm đủ lý do để tổ chức các cuộc rượu, bia cứ như thế uống tới bến. Trong các cuộc rượu đó, họ tìm ra hàng trăm nghìn nguyên nhân để uống: đúng uống, sai uống, thưởng cũng cạn, mà phạt thì cũng cạn ly 100%… Tâm lý cả nể, ham vui khiến không ít người khi tỉnh dậy mới thấy mình đang trong bệnh viện, mới cảm nhận được hậu quả nặng nề do rượu, bia gây ra…

Qua đó, dựa vào điều này đã có đủ cơ sở để nói rằng nhiều tài xế container, xe tải – đặc biệt là tài xế xe container, xe tải đường dài – có sử dụng ma túy, chất kích thích khi lái xe. Thời gian nghỉ ngơi của họ rất ít, do sự áp đặt về thời gian chuyên chở từ chủ xe. Trả hàng là họ quay đầu xe để lên hàng cho kịp, thời gian lái xe liên tục, thậm chí 20/24 giờ mỗi ngày. Thiếu ngủ, mệt mỏi nên nhiều người đã lạm dụng chất kích thích.

Mặc khác, trong thời điểm hiện nay các tài xế xe tải nặng, xe container đầu kéo, xe khách đường dài đang thịnh hành chiêu trò sử dụng 2 giấy phép lái xe (GPLX). Đang sử dụng giấy phép này, họ khai mất để xin cấp cái khác. Nếu vi phạm bị thu một giấy phép sẽ còn cái thứ hai để sử dụng. Muốn ngăn chặn tình trạng này thì khi cấp GPLX cũng nên dựa vào số định danh căn cước để tránh tình trạng bị tịch thu GPLX vĩnh viễn vẫn có thể lách luật bằng cách chuyển hộ khẩu qua tỉnh, thành khác, làm lại CMND rồi đăng ký học, thi tiếp.

Như vậy, các cơ quan chức năng cần phối hợp hoạt động thường xuyên các chuyên đề kiểm tra nồng độ cồn, ma túy không theo định kỳ và cùng địa điểm cố định như hiện nay để tránh tình trạng tài xế giở chiêu trò đối phó.

Tuy nhiên, việc cấp giấy khám sức khỏe đầu vào của các trung tâm đào tạo lái xe, cũng như khi cấp đổi GPLX còn buông lỏng; dường như 100% các trung tâm “bao” luôn gói này. Dẫu biết rằng, với thông tư liên bộ quy định về việc khám sức khỏe định kỳ và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sức khỏe (người viết bài từng được tham gia 2 kỳ liên tiếp) thì hầu như chỉ mang tính hình thức, đối phó của các DN, dù vẫn có công đoạn quan trọng là thử nước tiểu để xét nghiệm ma túy. Thời gian được thông báo trước nhiều ngày, quá trình lấy nước tiểu còn chưa chặt chẽ nên đa phần tài xế đều đạt dù trước đó có tiền sử sử dụng chất ma túy.

Nguyên nhân từ đâu, đâu là giải pháp cho vấn nạn này, khi mà hằng ngày, hằng giờ nhu cầu lưu thông trên đường là điều tất yếu trong cuộc sống mưu sinh của nhiều người? bên cạnh việc tuyên truyền còn mang nặng tính giáo dục hình thức thì chế tài xử phạt một cách cương quyết, mang tính răn đe cao đối với các hành vi vi phạm mới có thể mang lại hiệu quả; nhất là vấn nạn sử dụng chất cồn, ma túy thì càng phải có biện pháp cương quyết hơn nữa. Cần nâng cao mức xử phạt hành chính, còn có thể tịch thu vĩnh viễn GPLX hoặc phương tiện nếu chứng minh chủ xe cố ý sử dụng khi đã uống rượu bia, sử dụng ma túy hoặc giao phương tiện cho người đang dùng rượu bia, ma túy điều khiển.

Theo luật sư Nguyễn Thị Xuân Hoàng (Đoàn Luật sư TP.HCM), tài xế xe container gây nên vụ tai nạn nghiêm trọng này phải chịu cả trách nhiệm dân sự và hình sự. Theo đó, về trách nhiệm dân sự được quy định tại Điều 604 Bộ luật dân sự. Theo đó, người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Bên cạnh đó, việc bồi thường thiệt hại như thế nào thì dựa theo nguyên tắc bồi thường thiệt hại ở điều 605 Bộ luật dân sự.

Bên cạnh đó, luật sư Hoàng thì, tại khoản 3 điều 24 Nghị định 46/2016/NĐ-CP cũng đề cập bắt buộc các loại xe kinh doanh vận tải hành khách, xe kinh doanh vận tải hàng hóa phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (GSHT) với các mốc thời gian cụ thể. Nghị định này cũng nêu rõ mức phạt tiền từ 1-2 triệu đồng đối với loại xe bắt buộc phải lắp đặt thiết bị GSHT nhưng không gắn hoặc thiết bị không đạt tiêu chuẩn theo quy định, nhưng liệu các doanh nghiệp vận tải, tài xế có nghiêm túc thực hiện Nghị định này hay tìm cách lách luật…

Các nạn nhân cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM.

Vì vậy, tai nạn giao thông là câu chuyện “biết rồi, nói mãi”, nhưng thực tế, tác hại độ nguy hiểm do uống bia, rượu, xử dụng ma tuý, chất kích thích cùng những hệ lụy của nó gây ra vẫn là vấn đề cần được sự quan tâm của toàn xã hội. Vì lẻ đó, song song với việc siết chặt, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật đối với hành vi vi phạm khi tham gia giao thông, mỗi người dân cần phải tự ý thức để bảo vệ chính mình và những người thân ngay từ hành vi sử dụng rượu, bia… Các cơ quan, tổ chức và mỗi gia đình cần nhắc nhở đối với nhân viên và người thân chấp hành nghiêm Luật Giao thông đường bộ. Những người đã uống rượu, bia thì không tham gia giao thông để tránh hậu quả cho gia đình, bản thân và nhiều hệ luỵ của xã hội.

Minh Sơn
Thao NA&ĐS

Theo NA&ĐS/KT&DB

Loading...

Xem thêm

Bài viết liên quan:
loading...