Quyết liệt thu hồi dự án “treo”, bảo vệ đất nông nghiệp

Hiện nay, việc quản lý, sử dụng đất nông nghiệp sai mục đích ngày càng gia tăng khiến diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp nghiêm trọng. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do sự buông lỏng, thiếu trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về đất đai. Mặt khác, kinh tế phát triển càng nhanh thì nhu cầu chuyển đổi mục đích đất nông nghiệp sang các loại đất phi nông nghiệp rất lớn. Vì lợi nhuận nhiều người vẫn làm liều…

Trong suốt hai năm trở lại đây, nhiều tỉnh, thành phố phía Nam đã và đang ráo riết rà soát, thu hồi hàng loạt dự án “treo” để trả lại đất lúa cho nông dân. Điều này đã khiến cho hàng triệu nông dân vui mừng vì có đất trở lại để phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống.

Người dân thiếu đất sản xuất trong khi dự án vẫn bị bỏ hoang theo năm tháng tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè, TPHCM

Các cơ quan chức năng cần có các biện pháp triệt để, quyết liệt để bảo vệ diện tích đất nông nghiệp. Trong đó, cần tập trung làm tốt công tác thống kê, kiểm tra, kiểm soát, triển khai thu thuế đối với các diện tích bỏ hoang, diện tích vượt định mức, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ đất đai làm cho nhiều nông dân cần đất ở, đất sản xuất lại không có. Ðồng thời, xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm trong quản lý, sử dụng đất nông nghiệp như chuyển đổi mục đích không hợp pháp, bỏ hoang hóa hoặc dùng đất nông nghiệp vào các dự án công nghiệp, du lịch tốn kém không phục vụ lợi ích cho đa số người dân.

Mặc khác, nhiều dự án đã bị “treo” bởi phong trào quy hoạch đất nông nghiệp làm khu công nghiệp, khu đô thị ồ ạt, dàn trải, không có mục đích và định hướng, những năm qua việc sử dụng đất nông nghiệp (ĐNN) cho các mục đích phát triển du lịch, giao thông, xây dựng thủy điện cộng với quá trình đô thị hóa, dân số tăng nhanh, sạt lở đất do biến đổi khí hậu… cũng khiến diện tích đất nông nghiệp trong cả nước bị suy giảm đáng kể, trung bình mỗi năm giảm trên 52.000ha.

Bên cạnh đó, có nhiều địa phương đã để cho người dân lấn chiếm, chuyển mục đích sử dụng đất trái phép không bị xử lý, gây khó khăn phức tạp và làm tăng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khi thu hồi đất. Điều này cho thấy ĐNN chưa được sử dụng hợp lý, khoa học, gây lãng phí tài nguyên đất, làm xáo trộn đời sống một bộ phận nông dân.

Qua đó đã cho thấy, đất đai đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển của đất nước và sự ổn định xã hội. Do vậy, các cơ quan có thẩm quyền cần có biện pháp quyết liệt, triệt để nhằm bảo vệ diện tích đất nông nghiệp đang có xu hướng thu hẹp đáng báo động như hiện nay. Ðiều này vừa để bảo đảm an ninh lương thực, vừa tránh xảy ra những hậu quả tiêu cực về mặt xã hội khi nông dân không có đất sản xuất.

Nhiều chuyên gia nông nghiệp lo ngại rằng, việc quản lý, sử dụng ĐNN sai mục đích có thể khiến cho ngành nông nghiệp phát triển thiếu toàn diện. Nỗi lo đó không phải là không có cơ sở khi mà hiện nay, mỗi năm ở nước ta dư thừa khoảng 7 triệu tấn gạo, nhưng ngược lại phải nhập khẩu nhiều sản phẩm nông nghiệp khác ở mức cao kỷ lục như bắp, đậu tương. Việc “biến mất” của mỗi ha đất trồng lúa có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của từ 10-13 lao động nông nghiệp.

Có thể khẳng định rằng, ÐNN có vai trò quyết định đối với sự phát triển của đất nước. Vì lẻ đó, việc “cắt” ĐNN cho công nghiệp, đô thị và các mục đích khác cần phải được tính toán thận trọng hơn. Vào năm 2020, dân số nước ta sẽ tăng lên 100 triệu người, trong khi đó diện tích ĐNN không ngày càng bị thu hẹp bởi những dự án đã “treo”…cả nước chỉ còn hơn 9 triệu ha ĐNN, trong đó có hơn 4 triệu ha đất trồng lúa. Để bảo đảm an ninh lương thực một cách bền vững, bằng mọi giá phải bảo tồn quỹ ĐNN hiện có. Nếu thị trường không hoạt động tốt hoặc do thiên tai xảy ra, dù nước ta có dư thừa gạo để xuất khẩu nhưng các vùng có mức lương thực thấp như Đông Bắc, Tây Bắc, Tây Nguyên… vẫn có thể xảy ra nạn thiếu đói cục bộ. Đặc biệt, biến đổi khí hậu có thể tác động nặng nề đến khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi cư trú và sản xuất của hơn 18 triệu dân và được xem là vựa lúa lớn nhất nước, cung cấp 55% sản lượng gạo, hơn 60% lượng thủy sản và 70% lượng trái cây cho cả nước.

Mới đây, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định: Nghị quyết về tam nông ở Việt Nam không chỉ là vấn đề giai cấp, mà còn liên quan đến việc nâng cao đời sống người dân phát triển đồng đều, cũng là định hướng xã hội chủ nghĩa quan trọng được Đảng, Nhà nước ta vạch ra trong quá trình phát triển đất nước. Nghị quyết của Đảng đã đi vào cuộc sống, góp phần giúp nền nông nghiệp chuyển mình phát triển, diện mạo nông thôn thay đổi theo hướng to đẹp hơn, vai trò chủ thể của nông dân được khẳng định, đời sống được nâng lên. Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc mạnh mẽ với nhận thức đúng đắn, tích cực triển khai thực hiện.

Theo dự báo, trong 30 năm tới đây, cùng với sự gia tăng dân số, mức tiêu dùng gạo của người dân sẽ tăng. Vì vậy, cần có một quy hoạch toàn diện và chiến lược hơn cho phát triển nông nghiệp, không chỉ tập trung cho cây lúa mà còn cân đối hài hòa cho các cây lương thực khác. Song song với đó, cần có chiến lược giữ diện tích ĐNN và cho phép một cơ cấu sử dụng ĐNN linh hoạt…có thể trồng lúa hay sản phẩm nông nghiệp khác, phù hợp với thị trường, hơn là giữ diện tích lúa. Tuy nhiên, lúa vẫn là cây chủ lực trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam và để giữ diện tích cho loại cây trồng chiến lược này, cần đầu tư thỏa đáng về hạ tầng, khoa học, công nghệ, phát triển nhân lực, thông tin và thị trường…để người nông dân thấy có lợi mà thủy chung với cây lúa.

Để bảo tồn quỹ ĐNN, việc cần làm trước mắt là khẩn trương rà soát, triển khai thu hồi ĐNN bị bỏ hoang bởi tình trạng quy hoạch “treo”, chấm dứt tình trạng “xí phần” rồi chuyển nhượng lòng vòng đầu cơ đất đai trong khi nhiều nông dân cần đất ở, đất sản xuất lại không có.

Minh Sơn
Theo NA&ĐS

Theo NA&ĐS/KT&DB

Loading...

Xem thêm

Bài viết liên quan: